fa ارزیابی و رده‌بندی استان‌های در معرض خطر حوادث هسته‌ای ایران با استفاده از روش تصمیم‌گیری ARAS تخصصي Special كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>زمینه و هدف </strong>حوادث هسته‌ای می‌توانند عواقب چشمگیری در حوزه‌های بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی ایجاد کنند که شامل آسیب به سلامت عمومی، تخریب زیرساخت‌ها و اختلال در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی می‌باشد. ازاین‌رو، شناسایی و ارزیابی مناطق مستعد خطر هسته‌ای ضروری است.<br> <strong>روش</strong>: این پژوهش با هدف رتبه‌بندی 10 استان کشور از نظر شدت خطر هسته‌ای با استفاده از روش تصمیم‌گیری چند معیاره ARAS انجام شد. معیارهای موردبررسی شامل جمعیت، وجود تأسیسات هسته‌ای، شرایط اقتصادی (صنایع مادر و واحدهای صنفی)، زیرساخت‌های شهری (حمل‌ونقل هوایی) و زیرساخت‌های نظامی (پایگاه شکاری) بوده و داده‌های مربوط به آن‌ها از منابع معتبر ملی استخراج گردید تا نتایج به حداکثر دقت برسد.<br> <strong>یافته ها</strong> مطابق نتایج مطالعه حاضر، استان‌های اصفهان و تهران به‌ترتیب در رتبه‌های اول و دوم قرار دارند و خطر سوانح هسته‌ای در این دو استان بالاتر از سایرین است. همچنین، استان‌های خوزستان، بوشهر، مرکزی، خراسان‌رضوی، قم، آذربایجان‌شرقی، سیستان‌وبلوچستان و هرمزگان نیز به‌ترتیب در جایگاه‌های سوم تا دهم قرار گرفته‌اند.<br> <strong>نتیجه گیری</strong> این یافته‌ها می‌توانند به‌عنوان مبنایی برای برنامه‌ریزی و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه در برابر حوادث هسته‌ای در استان‌های در معرض خطر مورد استفاده قرار گیرند؛ از جنبه‌های نو این پژوهش می‌توان به کاربرد روش‌های MCDM در بررسی حوادث هسته به خصوص در ایران اشاره کرد.</span></span></span></p> <p style="text-align:justify"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:2;"><strong>Background and objective</strong> Nuclear accidents can have significant consequences across health, social, and economic domains, including harm to public health, destruction of infrastructure, and disruption of economic and social activities. Therefore, identifying and assessing areas at risk of nuclear hazards is essential.&nbsp;<br> <strong>Method </strong>This research aimed to rank 10 provinces of Iran based on the intensity of nuclear risk using the ARAS multi-criteria decision-making method. The criteria assessed included population, presence of nuclear facilities, economic conditions (mother industries and commercial units), urban infrastructure (air transport), and military infrastructure (airbases). Data related to these criteria were extracted from reputable national sources to ensure the highest accuracy of the results.&nbsp;<br> <strong>Results </strong>Isfahan and Tehran ranked first and second, respectively, indicating a higher nuclear accident risk compared to other provinces. Additionally, Khuzestan, Bushehr, Markazi, Razavi Khorasan, Qom, East Azerbaijan, Sistan and Baluchestan, and Hormozgan ranked third through tenth accordingly.<br> <strong>Conclusion </strong>The findings can serve as a basis for planning and implementing preventive measures against nuclear accidents in at-risk provinces. A notable aspect of this research is the application of multi-criteria decision-making (MCDM) methods to investigate nuclear incident risks, particularly within the context of Iran.</span></span></span></p> رتبه‌بندی استان‌ها, حوادث هسته‌ای, روش ARAS Ranking of provinces, Nuclear accidents, Additive ratio assessment (ARAS) method 62 79 http://dpmk.ir/browse.php?a_code=A-10-225-6&slc_lang=fa&sid=1 Amir Ghamcheghayi امیر قم چقایی a.ghamcheghayi@eng.basu.ac.ir 10031947532846008569 10031947532846008569 No Department of Industrial Engineering, Faculty Engineering, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran. گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. Parvaneh Samouei پروانه سموئی p.samouei@basu.ac.ir 10031947532846008570 10031947532846008570 Yes Department of Industrial Engineering, Faculty Engineering, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran. گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.