Soroush S, Ghayoor Baghbani S M. Simulation of the Evacuation of Disabled People and War Veterans From Crowded Religious Places Using the Particle Swarm Optimization Algorithm. Disaster Prev. Manag. Know. 2026; 16 (1) :154-173
URL:
http://dpmk.ir/article-1-758-fa.html
سروش شهروز، غیور باغبانی سید مرتضی. بهینهسازی تخلیه ایمن افراد دارای معلولیت و محدودیت حرکتی در اماکن مذهبی با استفاده از الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات. دانش پیشگیری و مدیریت بحران. 1405; 16 (1) :154-173
URL: http://dpmk.ir/article-1-758-fa.html
1- گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه بینالمللی امام رضا (علیهالسلام)، مشهد، ایران.
چکیده: (1248 مشاهده)
زمینه و هدف: مدیریت تخلیه اضطراری در ساختمانها، بهویژه اماکن مذهبی پرتردد، نقش مهمی در کاهش تلفات و آسیبهای احتمالی هنگام وقوع بحران دارد. شبیهسازی رفتار افراد و حرکت جمعیت از عوامل مؤثر در طراحی ایمن این اماکن محسوب میشود. دراینمیان، توجه به شرایط حرکتی و نیازهای افراد دارای معلولیت و جانبازان در طراحی مسیرها و برنامهریزی تخلیه اضطراری اهمیت ویژهای دارد. هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی مبتنی بر الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات برای شبیهسازی و بهبود فرایند تخلیه زائران، بهویژه افراد دارای معلولیت و جانبازان، از حرم مطهر رضوی بود.
روش: در این پژوهش، از الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات برای مدلسازی حرکت جمعی زائران و شبیهسازی سناریوهای مختلف تخلیه استفاده شد. در طراحی مدل، عواملی مانند شرایط و محدودیتهای حرکتی افراد دارای معلولیت و جانبازان، نحوه چینش عناصر و تجهیزات محیطی، موانع موجود در مسیرهای خروج و نشانگرهای هدایت مسیر در نظر گرفته شد. سپس تأثیر تغییر در آرایش عناصر محیطی و افزودن چراغهای نشانگر جهت بر فرایند هدایت و تخلیه افراد بررسی شد.
یافته ها: نتایج شبیهسازی نشان داد تغییر مناسب در چینش عناصر محیطی و استفاده از چراغهای نشانگر مسیر میتواند موجب تسهیل حرکت افراد بهسوی خروجیها و بهبود فرایند تخلیه شود. چارچوب پیشنهادی همچنین امکان بررسی سناریوهای مختلف تخلیه را با در نظر گرفتن ویژگیهای محیط و تفاوتهای حرکتی زائران فراهم کرد. نتایج حاکی از آن بود که الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات از ظرفیت مناسبی برای مدلسازی رفتار جمعیت و شناسایی مسیرهای مطلوب تخلیه در اماکن مذهبی پرتردد برخوردار است.
نتیجه گیری: استفاده از الگوریتم بهینهسازی ازدحام ذرات میتواند بهعنوان رویکردی کاربردی در شبیهسازی تخلیه اضطراری و ارزیابی طراحی فضاهای مذهبی مورد استفاده قرار گیرد. توجه همزمان به شرایط افراد دارای معلولیت و جانبازان، موانع محیطی و تجهیزات هدایت مسیر میتواند به تخلیه سریعتر و ایمنتر جمعیت و ارتقای برنامهریزی مدیریت بحران کمک کند. چارچوب پیشنهادی قابلیت استفاده در طراحی، ارزیابی و بازسازی سایر اماکن شهری پرتردد را نیز دارد.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1403/12/15 | پذیرش: 1404/2/16 | انتشار الکترونیک: 1405/1/10