مقدمه
در فضای رقابتی امروز، بقای شرکت‌ها وابسته به بهبود مداوم عملکرد جهت حفظ و افزایش توان رقابت و دستیابی به سودآوری بیشتر است. این امر از طریق تعیین اهداف، برنامه‌ریزی و ارزیابی عملکرد به منظور بررسی میزان موفقیت در رسیدن به اهداف تعیین‌شده قابل تحقق است (قنبری وهمکاران، 1399). همچنین در بررسی علل پیشرفت‌های چشمگیر و روزافزون کشورهای توسعه‌یافته، به رعایت الگوها و استانداردهای مشخص در تمامی جنبه‌ها، به‌ویژه در حوزه‌های سازمانی، اشاره می‌شود که این موفقیت عمدتاً نتیجه نظارت و ارزیابی مداوم، منظم و علمی بر عملکرد در تمامی سطوح است (جلالوند، 1401)؛ درواقع می‌توان چنین گفت که یکی از اهداف اصلی و مداوم سازمان‌ها افزایش بهره‌وری است که بهبود عملکرد کارکنان می‌تواند به‌طور مستقیم در تحقق آن مؤثر باشد (رضایی و فکری، 1400)؛ بنابراین بهره‌وری و بهبود عملکرد سازمان‌ها می‌تواند از برنامه‌های رشد و توسعه حمایت کرده و فرصت تعالی سازمانی را فراهم آورد (بابائی و همکاران، 1400). درنتیجه، ارزیابی کارکنان به یک ضرورت تبدیل شده است (جوادی و همکاران، 1402). این مسئله در صنایع حساس مانند نفت و گاز، که ایمنی و سلامت شغلی اولویت بالایی دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و ارزیابی عملکرد در این صنایع می‌تواند به‌طور مستقیم و غیرمستقیم بقای آن‌ها را تضمین کند (ضامنی و همکاران، 1400). ارزیابی عملکرد یک سازمان شامل بررسی و قضاوت درباره نتایج کار و فرآیندهای کاری است و این ارزیابی با شناسایی نقاط قوت و ضعف، در یک فرآیند علمی به تبدیل نقاط ضعف به نقاط قوت کمک می‌کند (فلاحتی و همکاران، 1398)، پس طراحی و انتخاب شاخص‌های ارزیابی عملکرد، یکی از مراحل اساسی در طراحی نظام مدیریت عملکرد است و همچنین یکی از چالش‌های سازمان‌ها در اندازه‌گیری میزان عملکرد محسوب می‌شود (دهقانی، 1401).
 ازآنجایی‌که گسترش شهرنشینی، رفاه و آسایش با خود به ارمغان می‌آورد، در کنار خود خطراتی که جان و مال مردم را به خظر می‌اندازد نیز به همراه دارد. ازاین‌رو، از دیرباز، انسان‌ها به دنبال راه‌هایی برای کاهش این خطرات بوده‌اند و در این راستا، سازمان آتش‌نشانی به‌عنوان یکی از ارکان خدمات اورژانسی شهری، نقش حیاتی در حفظ جان و مال مردم در برابر حوادث مختلف، به‌ویژه آتش‌سوزی‌ها، ایفا می‌کند و مسئولیت تأمین ایمنی و تضمین امنیت جانی و مالی شهروندان را بر عهده دارد (زعیمی فرد،1399). 
سازمان‌های آتش‌نشانی مسئولیت مهمی در ارائه خدمات ایمنی، پیشگیری از حوادث، مقابله با آتش‌سوزی‌ها و مدیریت بحران در شهرها دارند و برای ارائه خدمات به‌موقع، ایستگاه‌های آتش‌نشانی باید در نقاط مناسب شهری مستقر شوند و تجهیزات و توانمندی‌های لازم را داشته باشند که این امر به آن‌ها امکان می‌دهد تا به سرعت و بدون مواجهه با موانع شهری، با کمترین تأثیر منفی بر زندگی ساکنان، به محل حادثه دسترسی پیدا کنند (خیردست، 1403). این اهمیت با قرارگیری ایستگاه‌های آتش‌نشانی در محیط‌های صنعتی افزایش می‌یابد. بروز هرگونه خطا در محیط کاری، اغلب به حوادث جبران‌ناپذیر منجر می‌شود؛ درواقع خطا در برنامه‌ریزی، اجرا یا نظارت بر تعمیر و نگهداری می‌تواند باعث نقص سیستم شود و در نتیجه، توقف عملیات واحد و وقوع حوادث بزرگ را به دنبال داشته باشد (پورحسین و همکاران، 1403). صنعت نفت و گاز نیز به‌دلیل کیفیت و کمیت مواد خام، محصولات بینابینی و نهایی، و ویژگی‌های پیچیده، انعطاف‌پذیری کم و آسیب‌پذیری بالا از منظر HSE، از این قاعده مستثنا نیست و به‌عنوان یکی از صنایع بحرانی شناخته می‌شود. همچنین به‌دلیل تخصص بالای این صنعت، بروز هرگونه مشکل برای پرسنل یا تجهیزات می‌تواند چالش‌های جدی برای جایگزینی آن‌ها ایجاد کند (جبلی و همکاران، 1400)؛ درنتیجه وجود واحد آتش‌نشانی در این سازمان به‌عنوان یک ضرورت حیاتی محسوب می‌شود و عملکرد این واحد تحت تأثیر عوامل و شاخص‌های مختلفی قرار دارد.
ارزیابی عملکرد همواره یکی از مسائل مهم و اساسی در هر سازمان، به‌ویژه در سازمان آتش‌نشانی و حوزه بهداشت، ایمنی و محیط زیست است. در این زمینه، پژوهش‌های متعددی در سراسر جهان انجام شده است. گریلو و همکاران (2023) با هدف ارزیابی عملکرد ادارات آتش‌نشانی در پرتغال، به‌منظور شناسایی کارایی آتش‌نشانی‌های کارآمد و تعیین مناطق نیازمند بهبود در واحدهای ناکارآمد، مطالعه‌ای انجام دادند. آن‌ها عملکرد آتش‌نشانی‌ها را به‌عنوان یک متغیر وابسته چندعاملی و دو متغیر مستقل شامل متغیرهای ورودی (فنی، مالی، اقتصادی و اجتماعی) و خروجی (حوادث آتش‌سوزی، تلفات آتش‌سوزی) در نظر گرفتند. با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌ها، نتایج نشان داد تنها 22 مورد از 376 آتش‌نشانی از کارایی لازم برخوردار بودند. این بدان معناست که در اکثر مناطق پرتغال، کمتر از 10 درصد از آتش‌نشانی‌ها کارآمد بودند و درصد بالایی از آتش‌نشانی‌ها کارایی کمتر از 50 درصد داشتند و طبق داده‌های به‌دست‌آمده، 8 ناحیه از 18 ناحیه پرتغال هیچ آتش‌نشانی کارآمدی ندارند.
 در مثالی دیگر، آتساواکوبیث و همکارانش (2022) با هدف شناسایی شاخص‌های کلیدی عملکرد پایدار در صنعت نفت و گاز تایلند، مطالعه‌ای انجام دادند. آن‌ها با در نظر گرفتن عملکرد پایدار به‌عنوان متغیر تحقیق و استفاده از ادبیات و نظرسنجی از دانشگاهیان و کارشناسان صنعت، شاخص‌های ارزیابی عملکرد را شناسایی و سپس با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) رتبه‌بندی کردند و نتایج نشان داد بعد اقتصادی، بالاترین میانگین وزن را داشت و پس از آن، ابعاد اجتماعی، بهداشت ایمنی و محیط زیست (HSE)، خلق ارزش بلندمدت و نوآوری و فناوری قرار گرفتند. 
در مطالعه‌ای دیگر بولامابونی و الحاجی علی (2021) با هدف ارزیابی مسائل و چالش‌ها در صنعت نفت و گاز نیجریه، از شاخص‌های کلیدی عملکرد استفاده کردند. آن‌ها با در نظر گرفتن عملکرد به‌عنوان متغیر تحقیق و استخراج اولیه شاخص‌های کلیدی عملکرد از ادبیات تحقیق، و سپس رتبه‌بندی آن‌ها با استفاده از AHP، دریافتند شاخصی با کمترین میانگین نمره کل، لزوماً در همه عوامل بدترین نیست. این عوامل باید به‌طور عمیق بررسی شوند تا معیارهای عملکرد شرکت در هنگام اندازه‌گیری کارایی پایداری اولویت‌بندی شوند و تصمیمات بهتری اتخاذ شود. در ایران نیز ارزیابی عملکرد سازمان‌ها از مباحث مهمی است که هر ساله توسط پژوهشگران بررسی می‌شود.
 احمدی و همکاران (1401) با هدف ارزیابی عملکرد کارکنان در سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری کرج، عملکرد کارکنان را به‌عنوان متغیر مستقل، سرمایه فکری را به‌عنوان متغیر وابسته و چابکی سازمانی کارکنان را به‌عنوان متغیر میانجی در نظر گرفتند. آن‌ها با استفاده از پرسش‌نامه به جمع‌آوری داده‌ها پرداختند و سپس با استفاده از رویکرد دو مرحله‌ای روش مدل معادلات ساختاری (SEM) دریافتند که مدل پیشنهادی تحقیق از برازش مطلوبی برخوردار است. نتایج نشان داد سرمایه فکری تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد دارد و همچنین سرمایه فکری و چابکی سازمانی کارکنان تأثیر مستقیم و مثبتی بر عملکرد سازمانی دارند. 
همچنین میرزا و همکاران (1399) با هدف ارزیابی کمی و تعیین اولویت‌های معیارهای سلامت، ایمنی و محیط زیست در شرکت ملی پخش و پالایش فرآورده‌های نفتی ایران، عملکرد HSE را به‌عنوان متغیر تحقیق در نظر گرفتند. آن‌ها با استفاده از رویکردی ترکیبی از تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه تحلیل شبکه‌ای و دیمتل، به وزن‌دهی و تعیین اولویت معیارها و زیرمعیارهای سیستم مدیریت سلامت، ایمنی و محیط زیست پرداختند. نتایج نشان داد تغییر در تعهد مدیریت به امور سلامت، ایمنی و محیط زیست و اصلاح سیستم مدیریت ریسک می‌تواند عملکرد را بهبود بخشد. علاوه‌برآن، باتوجه‌به رتبه‌بندی معیارها، می‌توان تخصیص امکانات و بودجه کافی را به‌صورت مناسب‌تری انجام داد.
 در مثالی دیگر، فلاحتی و همکاران (1398) در پژوهش‌های خود نشان دادند برای ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت HSE شهری در شهرداری‌ها، علاوه‌بر مؤلفه‌های سیستم مدیریت HSE، باید به نوع ساختار کلان مدیریتی و سایر عوامل تأثیرگذار سازمانی نیز توجه شود. همچنین، شاخص‌های شناسایی‌شده تنها براساس مؤلفه‌های HSE کافی نیستند، زیرا عواملی مانند پایداری اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، جمعیت‌شناسی، معماری و شهرسازی و مسائل صنفی-صنعتی نقش مهمی در عملکرد سیستم HSE شهری دارند. 
در آخر، عرب محمدی (1396) با هدف ارزیابی عملکرد مدیریت ایمنی و بهداشت در آتش‌نشانی تهران، پرسش‌نامه‌ای را براساس الگوی مدیریت ایمنی کیفیت فراگیر طراحی و داده‌ها را جمع‌آوری کرد که نتایج نشان داد عملکرد مدیریت کیفیت جامع این سازمان با کسب 52/05 از 96 امتیاز، تنها 52/05 درصد امتیاز مطلوب را به دست آورده و در سطح متوسط قرار دارد. این نتایج بیانگر آن است که از دیدگاه مدیران، عوامل مؤثر بر مدیریت ایمنی کیفیت جامع این سازمان بیش از 50 درصد ارزیابی شده‌اند، اما رویکرد ایمنی آن همچنان به‌صورت نسبتاً سنتی و انفعالی بوده و نیازمند بهبود است.
بااین‌حال، متأسفانه با وجود اهمیت موضوع، هیچ مطالعه جامعی در ایران برای شناسایی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی در صنایع نفت و گاز انجام نشده است. بنابراین، هدف این مقاله شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی شرکت ملی گاز ایران با استفاده از تکنیک‌های تحلیل مضمون و دیمتل فازی است تا از این طریق به سؤالات تحقیق یعنی، شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی کدامند؟ و رتبه‌بندی و تعامل این شاخص‌ها با یکدیگر به چه صورت است؟ پاسخ دهیم.
 در این راستا، با مروری بر ادبیات تحقیق مرتبط با ارزیابی عملکرد و با کمک روش تحلیل مضمون، شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی شرکت ملی گاز شناسایی می‌شوند. در ادامه، با استفاده از تکنیک دیمتل فازی، روابط و تأثیر هریک از شاخص‌ها بر سایر شاخص‌ها برای بهبود عملکرد مشخص می‌گردد. روش دیمتل برای شناسایی و تحلیل روابط بین معیارها و ایجاد نقشه‌ای از روابط شبکه استفاده می‌شود، در این روش به‌دلیل توانایی گراف‌های جهت‌دار در نمایش بهتر روابط بین عناصر یک سیستم، طراحی شده است، همچنین این تکنیک می‌تواند عوامل دخیل را به دو گروه علت‌ومعلول تقسیم کرده و ارتباط میان آن‌ها را به‌صورت ساختاری و قابل‌فهم ارائه دهد (قاسمی و همکاران، 1403). ازطرفی از مجموعه فازی به‌دلیل وجود ابهام در تصمیم‌گیری و اظهارنظر درباره عوامل استفاده می‌شود، زیرا مجموعه فازی در شرایط عدم اطمینان و قطعیت ناکافی، کارایی بهتری دارد (مدیری و همکاران، 1398).
 باتوجه‌به اینکه در مطالعات بررسی‌شده از ترکیب روش دیمتل فازی و تحلیل مضمون استفاده نشده است و انتخاب روش‌های مناسب نقش مهمی در دستیابی به نتایج دقیق در تصمیم‌گیری دارد، پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد ترکیبی تحلیل مضمون و تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی (با استفاده از تکنیک دیمتل فازی) به شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی در شرکت ملی گاز ایران پرداخته است.پژوهش حاضر با عنوان شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی با رویکرد تحلیل مضمون و دیمتل فازی به‌طورکلی در شش بخش تدوین شده است. بخش نخست به معرفی جامعه آماری، نمونه و روش نمونه‌گیری، ابزار تحقیق، روایی و پایایی ابزار، و همچنین مراحل انجام پژوهش می‌پردازد. بخش دوم یافته‌های پژوهش را به‌صورت دقیق و شفاف ارائه می‌دهد و در بخش سوم، پس از بیان اهداف پژوهش، یافته‌های به‌دست‌آمده با نتایج پژوهش‌های پیشین مقایسه شده است. درنهایت، نتیجه‌گیری نهایی، محدودیت‌های پژوهش و پیشنهاداتی برای تحقیقات آینده ارائه شده است.

روش
پژوهش حاضر از منظر هدف، کاربردی است زیرا به دنبال شناسایی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی شرکت ملی گاز ایران است تا سیاست‌گذاران شرکت بتوانند با استفاده از آن، اقدامات هدفمند و مؤثری برای ارتقای عملکرد حوزه ایمنی انجام دهند. روش انجام این پژوهش به‌صورت آمیخته (کیفی-کمّی) است. در پژوهش حاضر، روش‌های گردآوری داده‌ها به دو بخش تقسیم می‌شوند: مطالعات کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی.
 بخش اول، یعنی مطالعات کتابخانه‌ای، شامل مرور منابع تحقیقاتی، بررسی کتاب‌ها و مقالات داخلی و خارجی است و هدف آن، آشنایی کلی با پیشینه تحقیق و شاخص‌های ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی برای تدوین سؤالات تحقیق و مصاحبه‌ها بوده است؛ به این معنا که سؤالات تحقیق براساس بررسی دقیق ادبیات و پیشینه موجود در این حوزه طراحی شده‌اند. در فاز دوم، یعنی مطالعات میدانی، از ابزار مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته برای شناسایی شاخص‌های ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی شرکت ملی گاز استفاده شده است تا اطلاعات لازم از جامعه آماری و نمونه‌های مطالعاتی جمع‌آوری شده و به‌عنوان داده در بخش تحلیل مضمون به‌کار گرفته شوند. همچنین از پرسش‌نامه مقایسات زوجی برای جمع‌آوری داده‌ها در تکنیک دیمتل فازی استفاده شده است. برای ایجاد روایی در مصاحبه‌ها، از وسایل ضبط‌کننده صوتی به‌جای نوشته‌های دستی استفاده شد، زیرا این کار امکان مطالعه دقیق‌تر داده‌های اولیه را فراهم می‌کند. بنابراین، برای افزایش دقت در جمع آوری داده‌ها، تمامی مکالمات با رضایت مصاحبه‌شونده ضبط و سپس به نوشتار تبدیل شدند، همچنین جهت ایجاد پایایی در پژوهش، از مجموعه‌ای از سؤالات متنوع برای درک عمیق‌تر موضوع استفاده شد؛ بدان معنا که در هر مصاحبه برای اطمینان از داده‌های به‌دست‌آمده، سؤالاتی حول جواب مصاحبه‌شونده پرسیده شد تا از ایجاد ابهام احتمالی جلوگیری شود. در ادامه برای بررسی پایایی پرسش‌نامه‌های مقایسات زوجی ضریب ناسازگاری محاسبه گردید که مقدار آن برابر با عدد 0/0247 است. باتوجه‌به اینکه مقدار محاسبه‌شده کمتر از 0/1 است، می‌توان گفت ماتریس مقایسات زوجی از مقدار مناسبی برخوردار است و به بازنگری مجدد نیاز ندارد. همچنین جهت بررسی پایایی، پرسش‌نامه مقایسات زوجی توسط خبرگان صنعتی و دانشگاهی مورد بررسی و تأیید قرار گرفت.
در فاز کیفی پژوهش، با استفاده از رویکرد تحلیل مضمون، شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد شناسایی می‌شوند و سپس در فاز کمّی، با به‌کارگیری تکنیک دیمتل فازی، روابط علّی، تعاملات شاخص‌ها با یکدیگر و رتبه‌بندی آن‌ها مشخص می‌گردد. جامعه آماری این پژوهش در فاز اول مطالعات میدانی یعنی تحلیل مضمون، شامل تمامی رؤسا و کارشناسان واحد آتش‌نشانی و HSE شرکت ملّی گاز ایران با حداقل 10 سال سابقه کاری است. انتخاب افراد به روش قضاوتی-هدفمند و به‌صورت گلوله برفی انجام شد؛ به این صورت که ابتدا افرادی با بیشترین اطلاعات و تجربه مرتبط با موضوع انتخاب شدند و سپس از طریق معرفی آن‌ها، افراد جدیدی شناسایی شدند. در این روش، تعداد دقیق افراد از پیش مشخص نبود و فرآیند گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت؛ به‌طوری‌که در دهمین مصاحبه، اشباع نظری داده‌ها حاصل شد، اما برای اطمینان بیشتر، مصاحبه‌ها تا نفر دوازدهم ادامه پیدا کرد. همچنین، سؤالات تحقیق ابتدا با بررسی دقیق ادبیات و پیشینه موجود در این حوزه تدوین شد و به‌منظور اطمینان از جامعیت و دقت بیشتر، نظرات و دیدگاه‌های برخی از صاحب‌نظران این حوزه نیز مورد بررسی قرار گرفت. بر‌ایناساس، معیار اصلی انتخاب جامعه آماری، تجربه و تخصص افراد و توانایی آن‌ها در ارائه اطلاعات مفید و مرتبط است. این فرآیند چند مرحله‌ای تضمین می‌کند که سؤالات تحقیق به‌طور کامل و دقیق به موضوعات مورد نظر پرداخته است و از تمامی زوایا بررسی شده است. در فاز کمّی پژوهش (دیمتل فازی) که هدف آن شناسایی روابط میان شاخص‌ها و رتبه‌بندی آن‌ها است، از پرسش‌نامه مقایسات زوجی استفاده شد. جامعه آماری این بخش شامل رؤسای واحد آتش‌نشانی پالایشگاه‌های شرکت ملی گاز با حداقل 10 سال سابقه کاری است. به‌دلیل محدودیت تعداد پالایشگاه‌ها و تخصصی بودن موضوع، انتخاب افراد از طریق روش نمونه‌گیری قضاوتی-هدفمند انجام شد. حجم نمونه در این پژوهش بین 10 تا 15 نفر از رؤسای آتش‌نشانی در نظر گرفته شد که نهایتاً 15 پرسش‌نامه به دست آمد؛ ازآن‌جاکه تعداد دقیق جامعه آماری از پیش مشخص نبود و جامعه آماری محدود به رؤسای آتش‌نشانی پالایشگاه‌ها است، تعداد افراد براساس توانایی آن‌ها در ارائه اطلاعات مفید و مرتبط با موضوع و باتوجه‌به محدودیت در تعداد پالایشگاه ها، بدون نیاز به فرمول‌های آماری برای حجم نمونه‌های تصادفی، مشخص گردید. درنهایت پس از جمع‌آوری 15 پرسش‌نامه، اطلاعات به حد کافی برای تحلیل روابط میان شاخص‌ها جمع‌آوری شد. مدل مفهومی این پژوهش در تصویرشماره 1 قابل‌مشاهده است.

به‌منظور شناسایی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی، از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با رؤسا و کارشناسان واحد آتش‌نشانی و HES صورت گرفت و داده‌های به‌دست‌آمده به‌عنوان ورودی در روش تحلیل مضمون استفاده شد، بدین منظور داده‌های ضبط‌شده به نوشتار تبدیل شدند و فرایند کدگذاری داده‌ها در نرم‌افزار ATLAS-TI نسخه 8آغاز گردید. برای این کار ابتدا متن مصاحبه‌ها چندین بار به‌منظور درک عمیق موضوع بررسی و مورد مطالعه قرار گرفت. پس از رسیدن به درک عمیق از مصاحبه‌ها، مفاهیم اولیه از جملات طولانی استخراج شد و پس از آن مضامینی که می‌توانستند نمایانگر بخش‌هایی از متن باشند، شناسایی و ثبت شدند. با این کار کدگذاری اولیه انجام شد و از 102 مفهوم شناسایی‌شده، 72 کد اولیه استخراج گردید. پس از بررسی مجدد، مقایسه آن‌ها و شناسایی مشابهت‌های موجود، کدهایی که دارای وجوه مشترک بودند در دسته‌بندی‌های بزرگ‌تری تحت عنوان کدهای ثانویه قرار گرفتند و در نتیجه، 13 شاخص کلیدی شناسایی شد که جدول شماره 1 نشانگر شاخص‌های شناسایی شده است.


پس از شناسایی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد، حال جهت رتبه‌بندی شاخص‌ها و بررسی روابط بین شاخص‌ها از دیمتل فازی استفاده شد. تکنیک دیمتل براساس نمودارهایی است که می‌تواند عوامل درگیر را به دو گروه علت‌ومعلول تقسیم کند و رابطه بین آن‌ها را به‌صورت یک مدل ساختاری قابل‌فهم نشان دهد (امین طهماسبی و همکاران، 1399). در این مرحله خبرگان میزان اثرگذاری هر شاخص بر شاخص متناظرش را با استفاده از جدول شماره 2 مشخص کردند.


با استفاده از نظرات 15 خبره و تبدیل مقادیر قطعی به فازی و سپس به کمک میانگین حسابی ساده آن‌ها، جدول ماتریس روابط مستقیم فازی برای شاخص‌ها (جدول شماره 3) تشکیل شد. 






در ادامه مراحل دیمتل فازی، ابتدا مطابق با فرمول شماره 1 مجموع مقادیر بالای اعداد فازی مثلثی در هر سطر محاسبه شد و بیشترین مقدار به‌عنوان k انتخاب شد. پس از آن کافی است تمامی درایه‌های ماتریس ارتباط مستقیم فازی را مطابق فرمول شماره 2 بر مقدار k به‌دست‌آمده تقسیم شوند تا ماتریس نرمالایز شده روابط مستقیم فازی ایجاد شود.


در گام بعد، برای تشکیل ماتریس ارتباط کامل مطابق فرمول شماره 3، ابتدا یک ماتریس همانی (I) تشکیل شده و ماتریس همانی 13 در 13 از ماتریس نرمال کم می‌شود و سپس معکوس می‌گردد و در ماتریس نرمال ضرب می‌شود تا ماتریس ارتباط کامل به دست آید. این فرایند باید برای هر سه کران انجام شود. 


درایه‌های ماتریس ارتباط کامل فازی به‌صورت  نمایش داده می‌شوند و در ادامه برای قطعی‌سازی این مقادیر، از فرمول شماره 4 استفاده می‌شود. در نهایت، ماتریس ارتباط کامل قطعی تشکیل شد (جدول شماره 4).




در ادامه، برای رسم دیاگرام علّی باید ماتریس نقشه روابط تشکیل شود، برای این کار مقدار آستانه محاسبه شد. مقدار آستانه برابر با میانگین درایه‌های ماتریس ارتباط کامل است. سپس، اعداد کمتر از مقدار آستانه حذف شد، بدین معنا که در رابطه علّی در نظر گرفته نشدند، چرا در سیستم تأثیری ندارند (جدول شماره 5 ماتریس نقشه روابط شبکه را نشان می‌دهد).


برای رسم دیاگرام علّی، کافی است هر عامل در ماتریس نقشه روابط با استفاده از فلش به عامل‌های مرتبط در ستون‌های ماتریس که مقادیر آن‌ها بیش از صفر است، متصل شود. تصویر شماره 2 دیاگرام علّی شاخص‌ها را نمایش می‌دهد.

در پایان این پژوهش، جهت شناسایی نقش هریک از شاخص‌ها و رتبه‌بندی و اهمیت کلی آن‌ها مجموع عناصر ستون‌ها و سطرهای ماتریس ارتباط کامل را محاسبه و به‌صورت بردارهای تأثیرگذار (D) و تأثیرپذیر (R) نام‌گذاری شدند. درنهایت، اهمیت کلی شاخص‌ها (D+R) و نقش هریک از شاخص‌ها یا میزان اثرگذاری و اثرپذیری شاخص‌ها (D-R) مشخص شد. عواملی که دارای رابطه (D-R) مثبت باشند، تأثیرگذار (علت) و عواملی که منفی باشند، تأثیرپذیر (معلول) هستند. 

یافته‌ها
نتایج یافته ها در مرحله نخست پژوهش، شناسایی 13 شاخص مدیریت مؤثر منابع انسانی، مدیریت منابع و زیرساخت‌ها، آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها، افزایش انگیزه و تعهد سازمانی، استانداردها، دستورالعمل‌ها و چک‌لیست‌ها، مدیریت عملیات و کنترل حوادث، تحلیل حوادث و گزارش‌دهی، پیشگیری و کاهش حوادث، آمادگی عملیاتی و روحی- روانی نیروها، تجهیزات و فناوری‌های نوین، مشارکت گروهی و تعاملات بین واحدی، ارزیابی و نظارت مستمر، مدیریت مؤثر منابع انسانی و ارتباط مؤثر با مدیریت HSE شرکت ملی گاز و اداره کل HSE وزارت نفت به‌عنوان شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد واحد آتش‌نشانی شرکت ملّی گاز ایران است که با استفاده تکنیک تحلیل مضمون و در طی دو مرحله کدگذاری به دست آمد؛ پس از شناسایی شاخص‌ها نوبت به تکنیک دیمتل فازی جهت رتبه‌بندی و بررسی تعاملات شاخص‌ها با یکدیگر است؛ پس از جمع آوری پرسش‌نامه‌های مقایسات زوجی از خبرگان و معادل‌سازی عبارات قطعی به مقادیر فازی ماتریس ماتریس ارتباط کامل فازی مطابق جدول شماره 3 تشکیل شد. 
جدول شماره 3، دارای کران پایین (L) ، کران متوسط (M) و کران بالای (U) عدد فازی مثلثی است که برای مدیریت عدم قطعیت و ابهام در پاسخ‌های کارشناسان به کار گرفته شده است؛ همچنین هریک از شاخص‌های مدیریت مؤثر منابع انسانی، مدیریت منابع و زیرساخت‌ها، آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها، افزایش انگیزه و تعهد سازمانی، استانداردها، دستورالعمل‌ها و چک لیست‌ها، مدیریت عملیات و کنترل حوادث، تحلیل حوادث و گزارش‌دهی، پیشگیری و کاهش حوادث، آمادگی عملیاتی و روحی- روانی نیروها، تجهیزات و فناوری‌های نوین، مشارکت گروهی و تعاملات بین واحدی، ارزیابی و نظارت مستمر و ارتباط مؤثر با مدیریت HSE شرکت ملی گاز و اداره کل HSE وزارت نفت به‌ترتیب با کدهای C1 تا C13 نام‌گذاری شده‌اند. 
پس از آن، نرمال‌سازی ماتریس براساس بیشترین مقدار محاسبه‌شده برای k مطابق با فرمول شماره 1 انجام شد. مقدار k برابر با 24/10 است و با تقسیم تمامی درایه‌های ماتریس ارتباط مستقیم فازی بر این مقدار، ماتریس نرمال‌شده به‌دست آمد. سپس، با استفاده از فرمول‌های 3 و 4، ماتریس ارتباط کامل قطعی (جدول شماره 4) محاسبه شد.
در ادامه مراحل دیمتل فازی، نوبت به رسم دیاگرام علّی شاخص‌ها است. برای این کار با استفاده از ماتریس ارتباط کامل قطعی ابتدا با استفاده از میانگین تمامی درایه‌های ماتریس حد آستانه محاسبه گردید که برابر با عدد 0/534 است، این مقدار نشان می دهد که آیا ارتباط بین دو متغیر معنی‌دار است یا خیر. به‌این‌ترتیب، اگر مقدار دیفازی‌شده مربوط به ارتباط دو متغیر در جدول شماره 5 کمتر از مقدار حد آستانه باشد، ارتباط آن دو متغیر معنی‌دار نیست و مقدار صفر به آن تعلق می‌گیرد اما اگر از مقدار حد آستانه بزرگ‌تر یا مساوی باشد، ارتباط معنی‌دار خواهد بود.
حال باتوجه‌به این توضیحات کافیست ارتباط شاخص‌ها را به‌صورت سطر به ستون در نظر گرفته و هر کدام که مقداری به غیر از صفر دارند را به هم متصل کنیم. بدین صورت دیاگرام علّی مطابق با تصویر شماره 2 خواهیم داشت که نشانگر چگونگی تعامل شاخص‌ها با یکدیگر است.
براساس دیاگرام حاصل از ماتریس نقشه روابط شبکه‌ای (جدول شماره 5)، دو نوع رابطه قابل مشاهده است: روابط مستقیم، روابط غیرمستقیم.

روابط مستقیم
 تحلیل روابط مستقیم میان شاخص‌ها براساس مقادیر غیرصفر در سلول‌های ماتریس نقشه روابط شبکه‌ای انجام می‌شود. اگر یک عنصر ماتریس (در سطر یا ستون) مقدار غیرصفر داشته باشد، نشان‌دهنده تأثیر مستقیم بین آن دو شاخص است. بزرگی این مقدار نیز بیانگر قوت ارتباط است. برای نمونه، مقدار 0/538 در سلول مربوط به (C1) و (C2) نشان می‌دهد که مدیریت مؤثر منابع انسانی (C1) بر مدیریت منابع و زیرساخت‌ها (C2) تأثیر مستقیم دارد. درمقابل، مقدار صفر در سلول (C1) و (C11) نشان‌دهنده عدم وجود رابطه مستقیم بین این دو شاخص است. مقدار صفر به معنای نبودن هیچ‌گونه ارتباط نیست؛ بلکه صرفاً حاکی از عدم وجود رابطه مستقیم است و مانع وجود سایر روابط نمی‌شود.

روابط غیرمستقیم
 همان‌طور که پیش‌تر توضیح داده شد، حتی در صورت عدم وجود ارتباط مستقیم (مقدار صفر) بین دو شاخص، ممکن است ارتباط غیرمستقیم از طریق یک یا چند شاخص دیگر وجود داشته باشد و شبکه‌ای از روابط زنجیره‌ای شکل بگیرد؛ به‌عنوان‌مثال، شاخص مدیریت منابع و زیرساخت‌ها (C2) با آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها (C3) رابطه مستقیم دارد. همچنین، شاخص آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها (C3) بر تحلیل حوادث و گزارش‌دهی (C7) تأثیر دارد. دراین‌میان، شاخص مدیریت منابع و زیرساخت‌ها (C2) با تحلیل حوادث و گزارش‌دهی (C7) ارتباط مستقیم ندارد، اما تأثیر خود را از طریق شاخص آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها (C3) منتقل می‌کند. بنابراین، رابطه‌ای غیرمستقیم میان این دو شاخص وجود دارد که وابسته به تأثیرگذاری از طریق سایر شاخص‌ها است. 
در آخر، برای رتبه‌بندی شاخص‌ها و تعیین نقش هریک از آن‌ها در سیستم موردمطالعه، براساس ارتباط کامل قطعی (جدول شماره 4)، مجموع سطرها برای مشخص کردن مقدار تأثیرگذاری (D) و مجموع ستون‌ها برای تعیین مقدار تأثیرپذیری (R) محاسبه شد. همچنین، برای هر متغیر دو مقدار (D+R) و (D-R) مطابق جدول شماره 6 محاسبه شد. 


براساس اهمیت کلی یعنی رابطه (D+R) شاخص پیشگیری و کاهش حوادث در رتبه نخست، شاخص آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها در رتبه دوم و شاخص مدیریت عملیات و کنترل حوادث در رتبه سوم قرار دارند؛ همچنین شاخص‌های مدیریت مؤثر منابع انسانی، ارزیابی و نظارت مستمر، ارتباط مؤثر با مدیریت HSE شرکت ملی گاز و اداره کل HSE وزارت نفت، استانداردها، دستورالعمل‌ها و چک‌لیست‌ها، مدیریت منابع و زیرساخت‌ها، آمادگی عملیاتی و روحی- روانی نیروها، تحلیل حوادث و گزارش‌دهی، افزایش انگیزه و تعهد سازمانی، تجهیزات و فناوری‌های نوین، مشارکت گروهی و تعاملات بین واحدی به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در این میان شاخص افزایش انگیزه و تعهد سازمانی با مقدار 0/357 تأثیرگذارترین شاخص و پیشگیری و کاهش حوادث با مقدار 0/680- تاثیرپذیرترین شاخص شناسایی شد که خلاصه این جدول در تصویر شماره3 قابل‌مشاهده است.

 همان‌طورکه در تصویر شماره3 مشاهده می‌شود، متغیرهایی که بالای محور افقی قرار دارند، متغیرهای علت و متغیرهایی که زیر محور افقی قرار دارند، متغیرهای معلول هستند. بنابراین، شاخص‌های آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها، ارزیابی و نظارت مستمر، ارتباط مؤثر با مدیریت HSE شرکت ملی گاز و اداره کل HSE وزارت نفت، استانداردها، دستورالعمل‌ها و چک‌لیست‌ها، آمادگی عملیاتی و روحی- روانی نیروها، افزایش انگیزه و تعهد سازمانی، تجهیزات و فناوری‌های نوین و مشارکت گروهی و تعاملات بین واحدی به‌دلیل مثبت بودن مقادیر D-Rبه‌عنوان متغیرهای علت و شاخص‌های مدیریت مؤثر منابع انسانی، مدیریت منابع و زیرساخت‌ها، مدیریت عملیات و کنترل حوادث، پیشگیری و کاهش حوادث و تحلیل حوادث و گزارش‌دهی به‌عنوان متغیرهای معلول شناخته می شوند.

بحث
یافته‌های پژوهش حاضر که با هدف شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های کلیدی عملکرد واحد آتش‌نشانی شرکت ملی گاز ایران انجام شد، از ارزش علمی و عملی بالایی برخوردار است. در این پژوهش با استفاده از رویکرد ترکیبی تحلیل مضمون و دیمتل فازی، شاخص‌های کلیدی شناسایی و روابط علّی‌ومعلولی آن‌ها بررسی شد. این نتایج نشان داد شاخص پیشگیری و کاهش حوادث، بالاترین اولویت را دارد. این شاخص نقشی کلیدی در حفظ سلامت کارکنان و کاهش هزینه‌های ناشی از حوادث ایفا می‌کند. همچنین شاخص‌های آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها و مدیریت عملیات و کنترل حوادث نیز به‌ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفتند. این یافته‌ها اهمیت بهبود مداوم دانش و مهارت‌های کارکنان را نشان می‌دهند، چراکه علاوه‌بر افزایش کارایی و بهره‌وری، به ارتقای ایمنی و کنترل حوادث نیز کمک بسزایی می‌کنند. مطالعات پیشین، ازجمله پژوهش‌های احمدی و همکاران (1401)، عرب محمدی (1396)، آتساواکوبیث و همکاران (2022) و بولاما بونی و الحاجی علی (2021)، نیز بر نقش آموزش در بهبود آمادگی عملیاتی و کارایی نیروی انسانی در مواجهه با بحران‌ها تأکید کرده‌اند. این امر مهر تأییدی بر نتایج به‌دست‌آمده در این پژوهش است. همچنین، شاخص‌هایی مانند مدیریت مؤثر منابع انسانی، ارزیابی و نظارت مستمر، و ارتباط مؤثر با مدیریت HSE به‌عنوان عوامل مکمل شناخته شدند که نقش مهمی در شفافیت و تعاملات بین واحدهای مختلف سازمان ایفا می‌کنند.

نتیجه‌گیری
ارزیابی عملکرد در حوزه‌های حیاتی مانند مدیریت HSE (بهداشت، ایمنی و محیط زیست) از اهمیت بالایی برخوردار است، چراکه بهبود عملکرد در این حوزه‌ها نه‌تنها به حفظ ایمنی و سلامت کارکنان کمک می‌کند، بلکه در کاهش هزینه‌های ناشی از حوادث و افزایش بهره‌وری سازمانی نیز مؤثر است. در این راستا، شناسایی و رتبه‌بندی شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد، به مدیران و تصمیم‌گیرندگان کمک می‌کند تا با تمرکز بر عوامل تأثیرگذار، راهکارهای مؤثری برای بهبود سیستم‌ها ارائه دهند. پژوهش حاضر با استفاده از تکنیک دیمتل فازی، به بررسی روابط علّی‌ومعلولی بین شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد در حوزه HSE پرداخته است. 
نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد شاخص پیشگیری و کاهش حوادث به‌عنوان مهم‌ترین معیار ارزیابی عملکرد در جایگاه نخست قرار گرفته است. این موضوع نشان‌دهنده اهمیت برنامه‌ریزی مؤثر و واکنش سریع برای کاهش خطرات و پیشگیری از حوادث است. توجه به این شاخص، نقشی کلیدی در حفظ ایمنی و سلامت کارکنان و کاهش هزینه‌های مرتبط با حوادث ایفا می‌کند. در ادامه، آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها در جایگاه دوم و مدیریت عملیات و کنترل حوادث در رتبه سوم قرار دارند. این نتایج بر ضرورت بهبود مستمر دانش و توانمندی‌های کارکنان تأکید دارد که علاوه‌بر افزایش کارایی، به بهبود ایمنی و کاهش حوادث کمک می‌کند. سایر شاخص‌ها، ازجمله مدیریت مؤثر منابع انسانی، ارزیابی و نظارت مستمر و ارتباط مؤثر با مدیریت HSE شرکت ملی گاز و اداره کل HSE وزارت نفت، در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. این شاخص‌ها نقش حمایتی و تکمیلی داشته و باعث بهبود فرآیندها، افزایش شفافیت و ارتقای تعاملات میان واحدهای مختلف می‌شوند. به‌ویژه، شاخص ارزیابی و نظارت مستمر بر اهمیت پایش مداوم عملکرد سیستم‌ها و کارکنان تأکید دارد که در تضمین ایمنی و تداوم عملیات نقشی اساسی دارد. از منظر تأثیرپذیری، عواملی مانند مدیریت منابع انسانی، مدیریت منابع و زیرساخت‌ها، مدیریت عملیات و کنترل حوادث، پیشگیری و کاهش حوادث و تحلیل و گزارش‌دهی حوادث به‌عنوان شاخص‌های معلول شناسایی شده‌اند. از میان این شاخص‌ها، پیشگیری و کاهش حوادث بیشترین تأثیرپذیری را دارد، به این معنا که عملکرد این شاخص به‌شدت وابسته به دیگر عوامل است. بنابراین، مدیریت بهینه عوامل علّی برای بهبود این شاخص ضروری است. 
علاوه‌براین، شاخص‌هایی مانند آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها، ارزیابی و نظارت مستمر، تعامل با مدیریت HSE شرکت ملی گاز و اداره کل HSE وزارت نفت، استانداردها و دستورالعمل‌ها، افزایش انگیزه و تعهد سازمانی و مشارکت گروهی، به‌عنوان شاخص‌های علّی یا تأثیرگذار شناسایی شدند. از میان این‌ شاخص‌ها، شاخص افزایش انگیزه و تعهد سازمانی بیشترین تأثیرگذاری را دارد، که نشان‌دهنده نقش حیاتی آن در بهبود عملکرد کلی سیستم است. به‌طورکلی، نتایج حاکی از آن است که شاخص‌هایی مانند پیشگیری و کاهش حوادث، به‌دلیل تأثیرپذیری بالا و اهمیت کلی، نقش محوری در ارتقای عملکرد دارند.
 ازسوی‌دیگر، توجه به شاخص آموزش مؤثر و توسعه مهارت‌ها، با تأثیرگذاری بالا، می‌تواند به ارتقای دانش و توانمندی کارکنان کمک کند. توجه هماهنگ و هم‌زمان به این شاخص‌ها موجب بهبود مستمر عملکرد سازمان و کاهش خطرات می‌شود. درواقع پژوهش حاضر، چارچوبی عملی برای بهبود مدیریت و عملکرد واحدهای آتش‌نشانی ارائه می‌دهد که قابلیت تعمیم به سایر صنایع حیاتی را نیز دارد و این نتایج می‌تواند به مدیران و سیاست‌گذاران در شناسایی و اولویت‌بندی اقدامات استراتژیک مؤثر برای افزایش ایمنی و بهره‌وری کمک کنند. جدول شماره 7، خلاصه‌ای از نتایج تحقیق را نشان می‌دهد.



محدودیت‌های پژوهش
هر پژوهشی به‌طور طبیعی با محدودیت‌هایی همراه است و این پژوهش نیز از این قاعده مستثنا نیست. یکی از چالش‌های اصلی، تنوع در تجربیات و برداشت‌های مصاحبه‌شوندگان بود که گاهی به اختلاف یا تناقض در اطلاعات ارائه‌شده منجر می‌شد و فرآیند ارزیابی صحت داده‌ها را پیچیده می‌کرد. محدودیت زمانی برای انجام مصاحبه‌ها نیز عمق برخی پاسخ‌ها را کاهش داد، درحالی‌که مشغله کاری برخی مشارکت‌کنندگان باعث شد پاسخ‌های خلاصه‌تری ارائه دهند که این امر تحلیل داده‌ها را دشوارتر ساخت.
علاوه‌براین، روش دیمتل فازی که به داده‌های ذهنی و قضاوت‌های کارشناسی وابسته است، نیازمند دقت بالایی در تعیین مقدارهای فازی می‌باشد. همچنین، اجرای نتایج و پیشنهادهای تحقیق ممکن است با مقاومت‌های سازمانی و فرهنگی در شرکت ملی گاز ایران روبه‌رو شود، به‌ویژه اگر تغییرات گسترده در ساختارها و رویه‌ها مورد نیاز باشد. بااین‌حال، از طریق روش‌های اعتبارسنجی و تکمیلی تلاش شده است این محدودیت‌ها کاهش یابند و یافته‌های تحقیق همچنان ارزش علمی خود را حفظ کرده‌اند.

پیشنهاد برای پژوهش‌های آینده
باتوجه‌به نتایج پژوهش حاضر و کاربردی بودن شاخص‌های ارزیابی عملکرد در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی، می‌توان این شاخص‌ها را به سایر صنایع بحرانی تعمیم داد و نتایج را با یکدیگر مقایسه کرد. همچنین، پیشنهاد می‌شود تحقیقات آتی با تمرکز دقیق‌تر بر روی شاخص‌ها و تحلیل روابط میان آن‌ها انجام شود. در این راستا، پیشنهاد می‌شود پژوهشی با هدف بررسی اثر سیستم‌های هوشمند پیش‌بینی حوادث بر کاهش نرخ وقوع حوادث صنعتی انجام شود. این پژوهش می‌تواند عملکرد سیستم‌های مبتنی بر داده‌های کلان و هوش مصنوعی را در شناسایی و پیشگیری از خطرات ارزیابی کرده و راهکارهایی برای بهبود و افزایش دقت این سیستم‌ها ارائه دهد. همچنین، باتوجه‌به اهمیت آموزش و توسعه مهارت‌ها که در پژوهش حاضر به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی شناسایی شده است، پیشنهاد می‌شود تحقیقاتی در زمینه تأثیر آموزش‌های عملیاتی مبتنی بر شبیه‌سازهای مجازی مانند واقعیت مجازی و واقعیت افزوده بر کاهش زمان واکنش و بهبود عملکرد کارکنان انجام شود. پژوهش حاضر می‌تواند نقش این فناوری‌ها را در آموزش ایمنی و بهبود مهارت‌های عملیاتی بررسی کرده و تأثیر آن‌ها را بر کاهش شدت و تعداد حوادث ارزیابی کند. این پیشنهادها به‌ویژه در صنایع پرخطر و بخش‌های مرتبط با مدیریت بحران، آتش‌نشانی و اورژانس قابل‌اجرا هستند.

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش
در این مطالعه، تمام اصول اخلاق در پژوهش رعایت شد. همچنین پژوهش بدون انجام آزمایش‌های تجربی مخصوص آزمایشگاه‌های پزشکی به ثمر رسیده و هیچ کد اخلاقی بدین واسطه از مراجع ذی‌ربط اخذ نشده است.

حامی مالی
این مقاله مستخرج از یک پایان‌نامه مقطع کارشناسی ارشد در شرکت ملی گاز ایران است که با حمایت و تامین مالی شرکت ملی گاز ایران با شماره قرارداد 034004 با دانشگاه سمنان می‌باشد.

مشارکت نویسندگان
 مفهوم‌پردازی، روش‌شناسی، بازنگری و ویرایش مقاله: پریسا دادو و محسن شفیعی نیک‌آبادی؛ نرم‌افزار، پژوهش، تحلیل داده‌ها، مدیریت و آماده‌سازی داده‌ها، نگارش پیش‌نویس اولیه و بصری‌سازی (تهیه جداول، نمودارها و اشکال): پریسا دادو؛ اعتبارسنجی: محسن شفیعی نیک‌آبادی و داود حسین‌خانی؛ تأمین منابع: داود حسین‌خانی؛ نظارت: محسن شفیعی نیک‌آبادی؛ مدیریت پروژه: محسن شفیعی نیک‌آبادی وداود حسین‌خانی

تعارض منافع
بنابر اظهار نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.

تشکر و قدردانی
بدین‌‌وسیله از همکاری ارزشمند شرکت ملی گاز ایران و مساعدت مدیران و خبرگان محترم مشارکت‌کننده بخش آتش‌نشانی و HSE که با ارائه اطلاعات دقیق و فرصت برگزاری مصاحبه‌ها، بستر لازم برای انجام این پژوهش را فراهم کردند، صمیمانه تشکر و قدردانی می‌شود.
 

References
Ahmadi, M., Pahlavani, F., Siraiei, H., & Rudaki, A. (2022). [Evaluation of organizational performance of employees of the Fire Department and Safety Services of Karaj Municipality (the role of intellectual capital and organizational agility of employees)(Persian)]. Paper presented at 3th National Conference on Management, Psychology and Behavioral Sciences, Tehran, Iran, 21 October 2022. [Link]
Amin-Tahmasbi, H., Khorshidpour, A., & Amjadipour, M. (2020). [Measuring the Impact of Urban Infrastructure on each other in terms of Passive Defense Perspective using Fuzzy DEMATEL, Case Study: Guilan Province (Persian)]. Disaster Prevention and Management Knowledge, 10 (1), 38-48. [Link]
Arab Mohammadi, H. (2017). [Evaluating Health and Safety Management Performance Using the TQSM Model in Tehran Fire Department (Persian)]. Paper presented at Fourth Comprehensive Conference on Crisis Management and HSE, Tehran, Iran, 10 July, 2017. [Link] 
Atsavakovith, C., Suthiwartnarueput, K., & Pornchaiwiseskul, P. (2022). Sustainability Key Performance Indicators for Thailand’s Upstream Oil and Gas Industry. Arts of Management Journal, 6(4), 1964-1989. [Link]
Babaei, M., Rezaian, S., & Jozi, S. A. (2021). [Evaluating the Performance of Health, Safety, & Environment Management System (HSE-MS) in Dam Design and Construction Projects in Tehran Industrial Group based on EFQM Enterprise Excellence Model (Persian)]. Journal of Health and Safety at Work, 11 (3), 417-432. [Link]
Bulama Buni, M., & Alhaji Ali, Z. (2021). Sustainability Production: Issues and Challenges Evaluation in Nigerian Oil and Gas Sector Using Key Performance Indicators. International Journal of Advances in Engineering and Management (IJAEM), 3(8), 1061-1072. [Link]
Dehghani, R. (2022). [An overview of organizational performance assessment criteria and models in systems thinking (Persian)]. Civil and Project, 4(5), 47-61. [DOI:10.22034/cpj.2022.359602.1153] 
Falahati, M., Zakai, M., Asadi, H., Najafi-Mejreh, M., Biabani, A., & Faghih-Niatarshizi, Y. (2019). [Presenting a model for determining and weighting performance evaluation indicators of urban HSE management system (Persian)]. Iranian Occupational Health, 16(1), 60-71. [Link] 
Falahati, M., Zokaei, M., Asady, H., Mojre, M. N., Biabani, A., & Torshizi, Y. F. (2019). [Model of the selection KPI for assessing the performance of the urban HSE management syste (Persian)]. Iran Occupational Health, 16(1), 60-71. [Link]
Ghanbari, H., Ebrahimi Sarvolia, M. H., Amiri, M., Bolou, G., & Ghorbanizadeh, V. (2020). [Designing a performance evaluation model for the Technical and Vocational Training Organization of Iran with an emphasis on the financial approach (Persian)]. Industrial Management Perspective, 10(4). [Link] 
Ghasemi, A. (2024). [Identifying causal and effect factors affecting organizational silence using fuzzy DEMATEL method in financial and investment companies (Persian)]. Quarterly Journal of Investment Knowledge, 13(52), 963-982. [DOI:10.30495/jik.2024.23257] 
Eslamzadeh, M. K, Grilo, A., & Espadinha-Cruz, P. (2023). A Model for Fire Departments’ Performance Assessment in Portugal. Fire, 6(1), 31. [DOI:10.3390/fire6010031]
Jalalvand, S. (2022). [Evaluation and performance assessment of employees (Persian)].Paper presented at The 8th Scientific & Research Conference on the Development and Promotion of Educational Sciences & Psychology of Iran, Tehran, Iran, 12 June 2022. [Link] 
Javadi, S. M., Hatefi, M. A., & Heydari-Asl, M M. (2023). [Identifying Indicators and Building a Model for Research Projects Performance Evaluation; (Study Case: the Institute for International Energy Studies) (Persian)]. Strategic Studies in Petroleum and Energy Industry, 15(57), 7-7. [Link]
Jebeli, A., Omdirvari, M., Kazemi, R., & Samradjah, K. (2022). [Presenting a model for evaluating OHS performance using the Safety Scorecard method: A case study of gas supply in Tehran province (Persian)]. Iranian Occupational Health Monthly, 19 (1), 255-269. [[DOI:10.52547/ioh.19.1.255]
Khan, S., Haleem, A., & Khan, M. I. (2024). Enablers to implement circular initiatives in the supply chain: A grey DEMATEL method. Global Business Review, 25(1), 68-84. [DOI:10.1177/0972150920929484]
Kheirdast, A., Jozi, S. A., Rezaian, S., & Mirza Ebrahim Tehrani, M. (2025). [The Fire Management Strategies for Worn-out Buildings With Fire Vulnerability Using the AʼWOT Analysis: A Case Study in the 19th District of Tehran, Iran (Persian)]. Disaster Prevention and Management Knowledge, 14(4), 442-459. [DOI:10.32598/DMKP.14.4.838.1]
Mirza, S., Mansouri, N., Arjomandi, R., & Azizinejad, R. (2020). [Quantitative assessment and determination of priorities of health, safety and environment criteria in oil refineries based on the HSE-MS system of the OGP model (using ANP and DEMATEL methods) (Persian)]. Environmental Science and Technology, 22(8), 113-125. [Link]
Modiri, M., Shiramin, M. D., & Shirazi, H. (2019). [Identification and Prioritization of Influencing Factors on Safety Performance with hybrid Fuzzy DEMATEL and Analytical Network Process Approach (DANP)(Case Study: A Combined Cycle Power Plant) (Persian)]. Journal of Health & Safety at Work, 9(1), 49-60. [Link]
Pourhosein, R., Musavi, S., & Rasoulzadeh, Y. (2024). [A Comparative Risk Assessment of Human Error in Firefighting Using SLIM and Fuzzy SLIM Methods (Persian)]. Journal of Health and Safety at Work, 14(1), 150-173. [DOI:10.18502/jhsw.v14i1.17129]
Rezaei, A., & Fekri, R. (2021). [Provide a model for explaining the relationships between performance indicators, errors and employee evaluation methods (Persian)]. Strategic Studies in the Oil and Energy Industry; 13 (50), 14-14. [Link]
Zaimifard A. (2020). [Evaluation of the safety and firefighting situation in District 4 of Rasht city (Persian)] [MA thesis]. Rasht: Islamic Azad University, Rasht Branch, Faculty of Humanities, retrieved from Irandoc. [Link] 
Zameni, F., Nasiri, P., Mahdinia, M., & Soltanzadeh, A. (2021). [Analysis of the causal relationships of shift work, job stress and job satisfaction with the occupational health level based on fuzzy DEMATEL method: A cross sectional study (Persian)]. Journal of Health and safety at Work, 11(1), 151-163. [Link]